Selecteer een pagina
Verblijven op een koele plaats| Toegepast Boeddhisme

Discipline: verblijven op een koele plaats

Het woord discipline heeft in onze cultuur een hele andere betekenis dan in het Tibetaans boeddhisme. Bij het woord discipline denken we in het Westen vaak aan gehoorzaamheid en aan straf. Als boeddhistisch geïnspireerde werkwijze betekent discipline innerlijke discipline, datgene wat bevordert dat we de dingen doen met aandacht en gewaarzijn. Die discipline is gericht op onszelf en op onze omgeving, die wordt ingezet met kennis en wijsheid. Zonder kennis en wijsheid is discipline star en onbuigzaam en brandt het in elk geval onszelf uiteindelijk af.

Koele plaats en innerlijke rust

Discipline als werkwijze
Discipline als boeddhistisch geïnspireerde werkwijze is op verschillende manieren te omschrijven. Een omschrijving die ons bijzonder aanspreekt is die van een ‘koele plaats’. Een koele plaats is het tegenovergestelde van een plaats waar het heet, intensief of druk is. Een koele plaats is bijvoorbeeld een plekje aan het water of in de schaduw van een boom. Het liefst ook nog met een koel briesje. We zoeken een koele plaats als we onze activiteiten op een hete dag naar de vroege ochtend of de late middag verplaatsen zodat we de hitte ontlopen.
Een koele plaats is een metafoor voor een plek waar we tot rust komen. Vrijwel alle spirituele tradities kennen die plaatsen, bijvoorbeeld een klooster of kerk. De veronderstelling is dat we beter tot onszelf komen wanneer zich minder intensieve, minder ‘hete’, minder wereldlijke problemen om ons bevinden. Natuurlijk kunnen we ons ook wat beperkt voelen omdat veel niet is toegestaan. Maar de ervaring leert dat veel mensen op zo’n koele plaats tot zichzelf komen omdat er minder afleiding is
Op dezelfde manier zoeken wij vaak in ons dagelijks leven ook zo’n plek, ook al is dat niet in een klooster. Dat kan een rustige zondagochtend thuis zijn, een bezoek aan de kerk of spiritueel centrum, of in de Joodse traditie het houden van een sabbatdag. Of we schakelen op een willekeurige avond de telefoon uit om een rustig moment te creëren. Ook onze dagelijkse meditatie is een koele plaats, zeker als we wat meer ervaring hebben. Een koele plek op deze manier omschreven is een plek met een bepaalde mate van innerlijke rust.

Koele plaats en innerlijke rust
Het is gewenst dat we die innerlijke rust regelmatig creëren. Dat is discipline. Dat kan op ons werk, ook al zal dat vaak maar even zijn. We kunnen op weg naar de lunch even stoppen, rechtop staan, diep ademhalen, onze voeten voelen en tot rust komen. En dan weer verder te lopen. We kunnen tussen twee telefoontjes door even stoppen met onze activiteiten en voelen hoe we ervoor staan. We kunnen voor de computer zittend, even onze billen op de stoel voelen en onze handen op het toetsenbord. We nemen dan de tijd om onze boterhammen te smeren en tegelijk wat tijd te hebben om aandacht geven aan onze huisgenoten. Beoefeningen als stop, ontspan, kijk; korte pauzes in de dag creëren; of snelheidsvertragingen inbouwen kunnen daarbij helpen.
Een dergelijke discipline is een manifestatie van vertrouwen in onszelf: dit kunnen we. We kunnen ons leven met aandacht en gewaarzijn leiden. We zijn daartoe in staat. Op dezelfde manier hebben we vertrouwen in onze omgeving: ook zij zijn daartoe in staat. We hoeven ons niet voortdurend om hen te bekommeren. Met deze discipline, werkend vanuit een koele plaats, scheppen we ook een balans tussen wat er moet gebeuren en de aandacht voor wat we nú aan het doen zijn: eten, het pakken van de tas, een belangrijke bijeenkomst. Zo omschreven is discipline een plek waar we tot rust komen en in staat zijn goed te overzien wat er gedaan moet worden. Deze discipline werkt bevrijdend omdat het ons leven eenvoudiger en directer maakt.

Achtergrondinformatie

In de achtergrondinformatie vind je meer omschrijvingen van discipline, een uitwerking van de verschillen tussen de discipline zoal die hier bedoeld is en die in ons gewone taalgebruik, voorbeelden uit het dagelijks leven en tips voor verder lezen en surfen.