Selecteer een pagina
Met aandacht lopen | Toegepast Boeddhisme

Met aandacht luisteren

Luisteren is een belangrijk aspect van menselijke communicatie. En in onze eigen ervaring is het ook één van de moeilijkste onderdelen. Dat komt waarschijnlijk door ons ongeduld, gebrek aan tijd, gebrek aan belangstelling of onze behoefte om vooral zelf te spreken. Het kan ook zijn dat we onze eigen meningen al klaar hebben en niet bereid zijn die te laten beïnvloeden door anderen. Dat kan anders.

Het mini-verhelderingscomité als oefening in luisteren

Als we goed kunnen luisteren zijn we in staat contact te maken met anderen. Om dergelijke luistervaardigheden te stimuleren, introduceren we hier een variatie op wat onderwijsdeskundige Parker Palmer in zijn boek ‘Leraar met hart en ziel’  het ‘verhelderingscomité’ noemt. Hij gebruikt die procedure als een manier om mensen naar elkaar te laten (te leren) luisteren. Onze ervaring is dat het prima werkt. Het hoeft daarbij niet veel tijd te nemen. Om te beginnen kan 15 tot 20 minuten per persoon al goed uitwerken.

Een eenvoudige werkwijze
Vorm een klein groepje van maximaal vijf personen en zoek een ruimte waar je comfortabel zit en elkaar goed kunt horen. Beslis wie het eerst aan de beurt komt en wie dan volgt.

  1. Begin met een moment stilte.
  2. De hoofdpersoon vertelt of leest een eerder geschreven stukje voor over zijn probleem of situatie; hij vertelt over de achtergrond van de situatie en zegt wat hij al heeft gedaan om tot een oplossing te komen.
  3. Als de hoofdpersoon uitgesproken is, stellen de groepsleden open, eerlijke vragen. De spreker antwoordt.
  4. Spiegelen: de groepsleden geven na een tijdje een samenvatting van de woorden van de hoofdpersoon om te zien of ze hebben begrepen wat de spreker bedoelde. De hoofdpersoon zegt in dit geval alleen ‘ja’ of ‘nee’ om aan te geven of hij zich in de samenvatting kan vinden.
  5. Geef de hoofdpersoon genoeg tijd om te reageren, om te antwoorden of iets toe te lichten.
  6. Eindig met een moment stilte.
  7. Doe nog een ronde met iemand anders of als er voldoende gezegd is, sluit het af.
  8. Eindig nieuwe rondes ook met een moment stilte.

Regels en geheugensteuntjes 

  1. Stel open, eerlijke vragen waarvan je het antwoord nog niet weet. De vragen moeten bedoeld zijn om de hoofdpersoon te helpen, niet om je eigen nieuwsgierigheid te bevredigen. Stel korte, directe vragen; hang geen lange verhalen op om je vraag in te leiden.
  2. De hoofdpersoon heeft altijd het recht om een vraag niet te beantwoorden.
  3. Voer het gesprek op een ontspannen en vriendelijke manier. Sta stilte ten behoeve van aandacht en gewaarzijn toe.
  4. Blijf met je aandacht bij de hoofdpersoon. Oefen je in aandachtig luisteren.
  5. Deze vorm van luisteren is niet bedoeld om de hoofdpersoon te helpen of om een probleem op te lossen. Het is bedoeld om te luisteren en te begrijpen.

Achtergrondinformatie

In de achtergrondinformatie is meer te vinden over de werkwijze van verhelderingscomités en de herkomst. Ook geven we een paar richtlijnen voor hoe we luisteren in ons dagelijkse leven kunnen inbouwen en wordt er verwezen naar andere websites.