Selecteer een pagina
Met aandacht lopen | Toegepast Boeddhisme

Omgaan met verveling

Verveling is iets dat ons soms overkomt, of we het nu leuk vinden of niet. Verveling is een situatie waar velen onderuit proberen te komen en weinigen verweer tegen hebben. Bij de beschrijving van deze werkwijze gaan we dieper in op omgaan met verveling. Sterker: we pleiten er zelfs voor om verveling regelmatig een belangrijkere plek te geven.

Koele verveling als begin van openheid

Om helderheid te verschaffen in hoe we verveling kunnen ervaren, onderscheiden we drie vormen van verveling.

  1. Geen zin hebben. Nergens zin in hebben: geen plan hebben en daarin blijven steken. Je ziet het vaak bij pubers: hangen, wat drinken, chips eten, geen gesprek, geen plan, zelfs geen reactie op een vraag. Soms hebben we dat zelf op een vrije dag, bijvoorbeeld op een zondag, wanneer we rust zoeken maar die niet vinden. We komen in een soort onwetendheid terecht. Op dat moment is er niets te doen, maar dat willen we ook niet.
  2. Hete verveling. We besluiten om een moment van rust te creëren en dan ontdekken we onze rusteloze, springerige geest, we hebben wilde plannen en komen daardoor niet tot rust. We zijn ons er wel bewust van. We zijn ook bereid dat verder te onderzoeken omdat die wilde, springerige geest vervelend is, maar er is geen rust. Deze vorm van verveling is een ontdekking van hoe wild onze geest is, terwijl we daar geen verweer tegen hebben.
  3. Koele verveling. Dit is verveling waarbij we niets hoeven. We zijn met onszelf in rust. Er is ook niets te doen. We zijn zonder plannen, zonder vooropgezette ideeën, zonder referentiepunten. We zijn in staat te ontspannen. Onze geest is acceptabel, werkbaar en niet bijzonder storend, omdat we accepteren dat onze geest is zoals die is. Koel staat voor ruimte, het is verveling met ruimte. Je kunt ook zeggen dat we een vorm hebben gevonden om onze wilde geest te laten zijn voor wat die is. Dan blijkt die niet wild meer. Koele verveling kan aangenaam zijn, maar blijft een vorm van verveling. Daar moeten we aan wennen.

Koele verveling
Vanuit het gezichtspunt van boeddhistisch geïnspireerde werkwijzen is verveling (met name koele verveling) een belangrijk thema, omdat met verveling ook vaak stilte en ruimte te voorschijn komt. In de achtergrondinformatie gaan we daar dieper op in. Een belangrijke manier om met verveling om te gaan is om de wilde, onrustige geest te accepteren, te laten zijn voor wat die is. Dan ontstaat koele verveling. Wanneer we er aan gewend zijn is koele verveling aangenaam. Koele verveling ontstaat bijvoorbeeld na een paar dagen vakantie, als de eerste overgangsverschijnselen achter de rug zijn. We kunnen dan rustig voor de tent zitten, een boekje lezen, even een praatje maken, op het strand liggen, een biertje of glaasje wijn drinken. Dat geldt ook voor de ideale vrije dag. Dan hoeven we niets maar er is wel een soort helderheid. Dat is in tegenstelling tot de eerste vorm van verveling waar we meer in een mist zitten. Na een tijdje koele verveling ontstaat er vaak weer behoefte aan actie en gaan we van alles ondernemen. Maar dan zijn we uitgerust. Idealiter zouden we die ‘koele’ houding voortdurend als achtergrond moeten hebben. We zijn actief, maar op de achtergrond blijft er ruimte. Dan lopen we minder snel vast. Daarom pleiten we voor koele verveling. Deze verveling ontstaat vaak als we langer mediteren. Ook discipline als boeddhistisch geïnspireerde werkwijze kent een koele component.

Achtergrondinformatie

De achtergrondinformatie geeft toelichting op de drie vormen van verveling, gaan we dieper in op koele verveling en er wordt iets gezegd over verveling in de westerse filosofie. Verder geven we tips voor verder lezen en surfen en zijn er een aantal handreikingen om te onderzoeken hoe je met de drie vormen van verveling om kunt gaan in het dagelijks leven.