Selecteer een pagina
Met aandacht lopen | Toegepast Boeddhisme

Shamatha meditatie als basis

De natuurlijke staat van de menselijke geest is open en wakker. Meditatie helpt ons die natuurlijke staat terug te vinden. Shamatha meditatie wordt daarbij gezien als een basisbeoefening. Als we regelmatig mediteren komt onze geest tot rust en ontspant. Zo ontwikkelen zich kwaliteiten als stabiliteit, helderheid en kracht in de meditatie, zoals een bergmeer op een rustige dag in de bergen (zie de foto). Die kwaliteiten kunnen we goed gebruiken wanneer we de op deze website genoemde werkwijzen en inzichten in ons dagelijks leven of werk willen inbrengen.

De beoefening van Shamatha meditatie als basis

De beoefening van Shamatha meditatie kent twee doelen. De eerste dat we door meditatie leren is om onze geest gericht te houden en zich minder te laten afleiden. Het tweede is dat we flexibeler, en minder solide omgaan met onze geest.  Als we dit doen, dan leren we hoe we met onze geest kunnen werken met wat zich aan ons voordoet, in het huidige moment.

Shamatha meditatie bestaat uit twee onderdelen.

Stap 1: Een goede lichaamshouding

  1. Ga op het midden van een kussen of stoel zitten.
  2. Zit met de benen gekruist (op een stoel: voeten stevig op de grond) en ‘kijk’ naar een plek ongeveer 1,5 tot 2 meter voor je. Kijk met een zachte blik. Het is niet de bedoeling dat je staart.
  3. Houd de rug recht (op een stoel: niet leunen).
  4. Houd de schouders recht en ontspannen.
  5. Trek je kin een beetje in, de kruin strekt naar het plafond.
  6. Open je mond een beetje.
  7. Plaats het puntje van je tong tegen de grens van boventanden en gehemelte.
  8. Laat je handen op je knieën rusten.

Stap 2: Aandacht voor adem en lichaam, en kleine omgeving

  1. Breng de aandacht naar je ademhaling. Volg daarbij met een lichte ‘aandacht’ de in-en uitademing. Je probeert je aandacht bij de adem te houden. Beïnvloed de stijl en manier van ademen daarbij niet. Adem eenvoudigweg in en uit op een ontspannen manier. Probeer tegelijk gegrond te blijven zitten.
  2. Wanneer zich gedachten voordoen, erken ze als gedachten en ga terug naar aandacht voor de adem en gegrondheid van lichaam. Ga je gedachten niet achterna en stop ze ook niet. Keer eenvoudigweg terug naar gewaarzijn van je adem. Blijf tegelijk aandacht besteden aan een goede lichaamshouding. Blijf vriendelijk voor jezelf.
  3. Heb aandacht voor een kleine omgeving. Dat kun je wanneer je de ogen wat naar beneden slaat. De ogen blijven wel open.

Het doel van de eerste fase van Shamatha meditatie is het stabiliseren van de geest. Een stabiele geest is in staat om de aandacht langduriger te richten en zich minder te laten afleiden. Omdat meditatie meer inhoudt dan alleen de ontwikkeling van stabiliteit en aandacht, is het raadzaam om, indien je belangstelling hebt je hierin te verdiepen, contact te zoeken met een instelling waar meditatie beoefend wordt en om daar begeleiding bij te vragen. Op de website van de Boeddhistische Unie Nederland, waar veel boeddhistische organisaties bij zijn aangesloten, vind je een overzicht van boeddhistische centra in Nederland. Nalandabodhi Nederland, de organisator van deze website, biedt ook regelmatig meditatie cursussen aan in verschillende plaatsen in het land.

We vonden overigens een bijzonder aardige gezongen meditatie instructie met een heldere instructie op You Tube (van Allen Ginsberg): ‘do the meditation rock‘. Het wordt in het Engels gezongen. De bijbehorende tekst vind je op tekst meditation rock.

Achtergrondinformatie

Deze achtergrondinformatie geeft uitgebreidere meditatie-instructie en adviezen voor het toepassen van meditatie in het dagelijks leven. Ook vind je er informatie over mogelijke effecten van meditatie. Verder verwijzen we naar een aantal Engelstalige websites.