Selecteer een pagina
Met aandacht lopen | Toegepast Boeddhisme

Tonglen: contact maken met (het lijden van) anderen

Het ontwikkelen van mededogen is een belangrijke kenmerk van vrijwel alle wijsheidstradities. Mededogen maakt dat we ons met de ander verbonden voelen en de ander willen helpen of ondersteunen vanuit wat zij nodig hebben. De beoefening van tonglen is daarbij een krachtig middel. Het opent ons voor de pijn van een ander en ontwikkelt daardoor ons mededogen (verder).

De beoefening van tonglen

We tonen graag onze betrokkenheid als het om leuke dingen gaat: verjaardagen, afstudeerfeestjes, trouwpartijen. Ons betrokkenheid of mededogen manifesteren als het gaat om de pijn of het lijden van andere mensen is een stuk lastiger. Wanneer anderen angstig, jaloers, of boos zijn; overweldigd zijn door verslavingen; of als we arrogantie, trots, ellende en egogerichtheid herkennen; als anderen gemeen zijn; in al die gevallen is ons meedogend opstellen niet zo gemakkelijk. Lijden kent talloze vormen. Naar iedereen die aan een bepaalde vorm daarvan lijdt, zouden we ons mededogen moeten tonen. Die mensen hebben ons nodig. We moeten niet weglopen voor de pijn die anderen in ons oproepen, voor onze eigen angst, jaloezie, boosheid, trots, etcetera.

De beoefening van tonglen helpt ons om onze houding naar onze eigen pijn en de pijn van anderen te veranderen. De beoefening maakt dat we, in plaats van ons voor pijn af te sluiten, ons hart openen en onszelf toestaan de pijn te voelen. Daardoor verzachten we en voelen we wat er echt aan de hand is. We worden eerlijker, zachter en hebben meer begrip voor anderen. Tonglen betekent in het Tibetaans ‘nemen en geven’. In de oefening trainen we onszelf om het lijden van anderen op te nemen; en het goede, het geluk, weg te geven.

Instructie in de beoefening van tonglen

De beoefening van tonglen kan het beste beoefend worden als onderdeel van de meditatie, bijvoorbeeld 5 -10 minuten tonglen tijdens een meditatieperiode van 20-30 minuten. Zie Shamatha meditatie op deze website. De stappen zijn:

1. Openheid oproepen
De eerste stap is het creëren van een gevoel van openheid, van ruimte, van warmte. We doen dit slechts een paar seconden. In een flits stellen we ons voor dat er een grote hoeveelheid ruimte voor ons beschikbaar is, op ieder moment. We kunnen het beeld oproepen van de blauwe hemel. Of het strand met de zon en de zee. Roep je eigen beeld op die die openheid creëert. Dit is ook de openheid waarnaar we terugkeren mochten we vast komen te zitten in de beoefening.

2. Werk met specifieke mensen of situaties in je leven
In de volgende stap stel je je een situatie voor die het lijden jezelf of van iemand anders betreft. De situatie kan over een vriend gaan, een collega of zelfs over een dier; het kan zich op het werk afspelen of thuis. Volg wat dat betreft je hart. Op een inademing neem je de ervaring van het lijden van de gekozen persoon op. Op een uitademing zend je die persoon alles wat die persoon kan bevrijden van zijn of haar lijden. Dat kan een glimlach zijn, of zachtheid, of licht, of wat dan ook. Doe dit een aantal malen (op elke ademhaling), maar niet langer dan 5 minuten. Adem bijvoorbeeld iemands boosheid in en zend die persoon op de uitademing vrijheid van boosheid of zachtheid en geduld. Besteed evenveel aandacht aan de inademing als aan de uitademing. Vaak wordt onze adem dieper als we dit doen.

3. Breid de oefening uit naar anderen
In deze stap breiden we de oefening uit naar alle levende wezens. Ons mededogen is door de eerdere stappen praktisch en echt geworden. Adem alle ervaringen van lijden van alle mensen met een soortgelijke ervaring als in de vorige stap, in. Wens daarna iedereen op de uitademing het beste en het goede toe. Als we in stap 2 bijvoorbeeld de boosheid van iemand ingeademd hebben, dan ademen we bij deze stap de boosheid van iedereen in (dat zijn heel veel mensen). En op een uitademing wensen we dat iedereen vrij is van boosheid en aardig is voor zichzelf. Op deze wijze verbinden we ons met alle levende wezens.
Keer tot slot terug naar de beoefening van meditatie en laat alle gedachten betreffende het lijden van jezelf of anderen los.

Dit is een beknopte instructie. Onder achtergrondinformatie vindt u bij verder surfen een uitgebreidere instructie. De beoefening zal, zeker in het begin, niet meer dan 5- 10 minuten mogen duren. Mochten er problemen ontstaan, stop de beoefening dan en vraag bij één van de centra voor meditatie (Boeddhistische Unie Nederland) om begeleiding bij deze beoefening. Of stel je met je vragen via contact in verbinding met Nalandabodhi Nederland, de organisatie achter deze website.

Achtergrondinformatie

Wat betekent mededogen voor onszelf? In welke context kunnen we de beoefening van tonglen plaatsen? Wat zijn de effecten van tonglen? Wat moet je doen als je vastloopt in de oefening? Op deze vragen geeft de achtergrondinformatie antwoord. Verder vindt u er drie manieren waarop de beoefening in ons dagelijks leven kan worden ingepast. Ook geven wij tips voor verder lezen en surfen.